شمس الدين محمد بن محمود الشهرزوري ( مترجم : تبريزى )

103

نزهة الأرواح وروضة الأفراح ( تاريخ الحكماء قبل ظهور الإسلام وبعده ) ( فارسى )

حذر كند از راهى كه نداند آن راه را ، و راهى نرود كه تنگ باشد و حذر كند از سوارى در شب تاريك . و هرگاه ميان لشكر خود در آيد ، بايد كه بر اسب خود از روى تمكين خوب نشسته باشد ، با روى گشاده و نگاه خوش به مردمان ورد سلام ايشان به زبان و دست و استمالت ، و دل دهد ايشان را ، چه نظرها به طرف اوست از دشمن « 117 » و دوست . و داخل نشود بر اهل حرم از زنان خدمتكار ، مگر آنكه مدت مديد مثل پنجاه سال يا بيشتر آزموده باشد و اگر محتاج شود در حرم به مردى كه در خدمت ايشان مىبوده باشد « 118 » ، بايد كه مسن و دير سال و كريه صورت و دين‌دار و امانتگذار باشد . چون پادشاه به خواب رود يا مشغول به چيزى از لذت « 119 » شود ، بايد كه اعتماد كند بر دربانان و نگهبانان قصر خود از معتمدان و امر كند ايشان را ، كه لحظه لحظه خبر مىگرفته باشند . و اگر يكى از ايشان در نوبت خود كاهلى و سستى يا فتورى در شرايط حفظ ازو سر زند ؛ او را سياست نمايد ، و عزل كند از منصب و مرتبه كه دارد . و حذر كند از خوردن و آشاميدن از دست زنان كه نزديك اويند ، يا زنان خواص لشكريان و رعايا ، بلكه كسى را متصدى اين خدمت سازد كه اعتماد تمام بر عقل و دين و [ 32 - الف ] و مروت او باشد ، و دوست دارد دولت و دوام سلطنت او را . و همچنين خواب نكند بر فراش كسى كه اعتماد برو نداشته باشد ، و لباس آن چنان كسى نپوشد « 120 » ، و استشمام رايحهء بخورات او ننمايد ، مگر آنكه نهايت اعتماد برو داشته باشد ، همچنانكه گذشت ، و دست نكشيد بر بدن پادشاه مگر كسى كه اعتماد را شايد « 121 » . 10 ، 156 - و گفت : كسانى كه گرفتار شهوات بدنىاند بندگانند حواس

--> ( 117 ) - د : به طرف او از دشمن . ( 118 ) - اساس و س : « و اگر محتاج . . . مىبوده باشد » ندارد . د : آزموده باشد و اعتبار نموده باشند و اگر محتاج . . . ( 119 ) - د : لذات . ( 120 ) - اساس ، س و ت : آن چنان نپوشد . ( 121 ) - ابن فاتك 17 و متن 1 : 118 : « و لا يمسح بعد ( وقت ) ، مجامعة نسائه الابعد الثقة به .